Genç Osman’ın Şehadeti

By | 11 Ocak 2015

Şu sıralar, Prof. Dr. Ahmet Şimşirgil’in Timaş Yayınları’ndan çıkan Kayı 6 kitabını okumaktayım. I. Ahmed Han döneminden sonraki 5 padişah dönemini anlatan Kayı serisinin 6. kitabında şu ana kadar, I. Mustafa Han’ın ilk saltanat dönemiyle Genç Osman’ın (II. Osman) saltanat dönemlerini okuma fırsatım oldu. Şu an I. Mustafa Han’ın 2. saltanat dönemini okumaktayım. Şu ana kadar okuduğum bölümle ilgili birkaç kelâm etmek istiyorum.

I. Ahmed Han’dan sonra padişah olan I. Mustafa Han ile birlikte Osmanlı tarihinde saltanatın babadan oğula geçme dönemi son bulmuş oldu. I. Mustafa’nın tahta çıkmasına karşı olan kesim de mevcuttu o dönemlerde. Peçevi ve Katip Çelebi gibi dönemin tarihçilerinin belirttikleri üzere, Mustafa Han tahta geçtikten sonra kendisinde bazı garip haller görülmeye başlandı. Saraydan ansızın çıkıp gitmeleri, yanındaki altınları balıklara yem diye atması ve benzeri hadiseler, Mustafa Han’ın saltanatta kalmasının tehlikeli olacağı intibaını uyandırdı. Bunların üstüne Mustafa Han’ın yatağına kadın yanaştırmaması, hanedanın geleceği açısından tehlikeli bir durum arz ediyordu. Bu durumlar göz önüne alınarak, I. Mustafa Han 96 gün süren saltanatının ardından tahttan indirildi ve yerine II. Osman padişahlığa getirildi.

II. Osman tahta çıktıktan sonra Lehistan üzerine gitmeyi planladı. Bu planındaki amaç ise Baltık Denizi’ni kontrol altına almak ve güçlü bir ordu kurarak hakimiyet sağlamaktı. II. Osman’ın bahşişleri az verdiğinden şikayet eden Yeniçeriler ile padişahın arası gün geçtikçe açılıyordu. Lehistan seferinde, padişahın savaşta kahramanlık gösteren askerlere gerekli iltifatı göstermediğini düşünen Yeniçeriler, savaşta çok gayret etmediler. Bunun üzerine padişah, Yeniçeriler üzerinde hakimiyet kurduğuna inandığı elebaşlarına bazı cezalar verdi. Bu durum, Yeniçerilerin padişaha daha fazla tavır almasına sebeb oldu.

II. Osman’ın, eski padişahların aksine hacca gitmeye niyetlenmesi de Yeniçerilerin tavır almalarına sebeb olmuştu. Aziz Mahmud Hüdayi Hazretleri ve diğer bazı ulemanın, padişahın hacca gitmesinin uygun olmadığını bildirmelerine rağmen bu kararından vazgeçmeyen II. Osman, Yeniçerilerin ayaklanması konusunda da gerekli tedbirleri almamış ve ayaklanmaları ve diğer hadiseleri önemsiz görmüştü. Padişahın Hacca gitmeye kesin karar verdiğini öğrenen Yeniçeriler, padişahın tahtında durması gerektiğini, sıkıntılı dönemde devleti bırakıp gitmenin tehlikeli olacağını düşünerek ayaklandılar. Padişahı etkilediklerini düşündükleri bazı devlet adamlarının kellesini istediler. Bu istekleri padişah tarafından kabul edilmeyince, Sultan Osman Han’ı rehin aldılar. Ve I. Mustafa Han’ı tekrar padişahlık makamına getirmek için hazırlıklara başladılar ve kısa süre sonra I. Mustafa Han 2. kez saltanat koltuğuna oturdu. II. Osman yaptığı hatanın farkına vardıysa da iş işten geçmişti. II. Osman’ı şehit etmek çin birkaç kez teşebbüs eden bazı askerler, sonunda bu isteklerine kavuşmuşlardı. Hanedandan olanın kanı akıtılamayacağı için, bir gece yarısı padişahı, boynuna kemend atarak yere düşürmüşler ve husyelerini sıkarak feci bir şekilde şehit etmişlerdi. (20 Mayıs 1622) Bu gelişme Osmanlı için bir ilk oluyor ve II. Osman, şehid edilen ilk Osmanlı padişahı oluyordu. Ayrıca bu gelişme Osmanlı tarihinde kötü bir dönemin başlangıcı olacak, asker siyasetin içine çekilecek ve ilerleyen tarihlerde daha feci hadiselerin yaşanmasına sebeb olacaktı.

NOT: Yukarıdaki bilgiler, Prof. Dr. Ahmet Şimşirgil’in Timaş Yayınları tarafından çıkartılan KAYI 6 kitabından iktibas edilmiştir. Konular mümkün olduğunca özet olarak verilmeye çalışılmıştır.

Bir Cevap Yazın